Anouck Meier - Your desk or mine? Over seksisme in ondernemersland.

Afbeelding1.png

Anouck Meier is politicologe, juriste en adviseert ondernemingen rond internationaal ondernemen. Als haar koters haar niet uit haar slaap houden, ligt ze wakker van gender issues en internationale politiek. Ze bekijkt de wereld rondom haar van onder de haar kenmerkende froufrou. Geboren met de pen in de hand legt ze nu haar ei op de blog Anecdote Anthology. Ze is altijd beschikbaar voor freelance schrijfopdrachten en voor Zeker Van Haar Zaak blogt ze over vrouwen en ondernemerschap.

 

Mei 2012. Klamme handjes, krop in de keel. Ik was ondertussen een goede drie maand zwanger en mocht weldra het heuglijke nieuws verkondigen op het werk. Mijn werk, dat was destijds een internationaal advocatenkantoor in Brussel - een mannenbastion bij uitstek. Ik maakte me al tientallen voorstellingen in mijn hoofd over de mogelijke reacties van de vennoten en was gewapend met gedetailleerde plannen over het opvolgen van dossiers tijdens mijn afwezigheid. Ik zou wel even in overdrive gaan tijdens mijn zwangerschap, ten allen tijde bereikbaar blijven voor vragen en als de bliksem zorgen dat ik terug op kantoor was van zodra de baby goed en wel de uitgang gevonden had. Vol goede moed stapte ik het kantoor van de big boss binnen.

Na de nodige plichtplegingen (“Wonderful! Congratulations!”) volgde vrijwel onmiddellijk: “Are you going to continue to be a lawyer?”. SAY WHAT? Die had ik niet zien komen. Ik beschouw het nog steeds als een mirakel dat ik met mijn zwangere derrière niet van mijn stoel gevallen ben.

 

“Are you going to continue to be a lawyer?”.
SAY WHAT? Die had ik niet zien komen. 

 

Ik had een half dozijn scenario's in mijn hoofd, maar dit was er niet één van. Ik heb wat gestameld en mijn gezichtsspieren spanden zich samen tot een schaapachtige glimlach. De woede kwam er pas als de verontwaardiging over wat hij gezegd had goed en wel was doorgesijpeld.
 

“Gij zijt een schoon meiske”

– treffende beschrijving door een prominente Graaf uit Ondernemersland van een ZvHZ lid op een netwerkreceptie

Ik zou een uitgebreide bloemlezing kunnen geven over wat ík als vrouw al over me heen kreeg op de werkvloer maar feit is dat ik allesbehalve alleen ben met mijn ervaringen. Dat bleek nog maar eens uit jullie (talrijke) reacties. Maar liefst zes op de tien vrouwen zouden geconfronteerd worden met seksisme op het werk. Dat lijkt misschien veel, maar ik durf te beweren dat het wellicht nog een stevige onderrapportering is van de feiten.

Vaak zit het hem dan ook in subtiele dingen. Een vergadering met zes man en één vrouw. “Jij zet wel even de koffie hé, Michèle”. Vanzelfsprekend! Alle mannen in het gezelschap worden aangesproken met “meneer zus en zo”.

 

“Jij zet wel even de koffie hé, Michèle”

 

Dorien is opeens “juffrouwtje” of “meiske” of wordt als enige getutoyeerd. In het bijzijn van een schare klanten laat de baas zich ontvallen dat er nieuwe foto's van de medewerkers gemaakt werden voor de website – een ware hoogdag voor de dames, ahaha! Niet alle vrouwen ontmaskeren dit als seksisme en lachen guitig mee om dergelijke onschuldige grapjes. Want dat zijn het toch uiteindelijk?
 

Nice work, honey!

Het kan echter ook een pak minder subtiel.

Sylvie had zich uit de naad gewerkt om een presentatie te geven op de directievergadering. De feedback van de manager: teveel gefocust op details… maar wat een mooie schoenen had ze toch aan! En waar had ze die precies gekocht? Ook Charlotte kreeg na een meeting met een klant de volgende waardevolle input: “Mooie rok!”. Toen ze zich aan een andere klant liet ontvallen dat ze last had van rugpijn kreeg ze van diens baas prompt het voorstel om zich door hem te laten masseren. En als een contact haar een zakelijk voorstel deed en zij aangaf “daar een nachtje over te willen slapen”, vroeg hij haar of ze dat liever alleen deed of niet…

Naast indecent proposals is er ook nog ander grensoverschrijdend gedrag: van “losse handjes” – van een eufemisme gesproken - tot seksuele intimidatie en aanranding. Een confrater wist me pas jaren na de feiten te zeggen waarom haar baas van de ene dag op de andere van het toneel verdwenen was: wat begonnen was bij ongepast flirten op kantoorfeestjes en sexting was uitgedraaid op regelrechte intimidatie en stalking van vrouwelijke juniors. De klacht werd gelukkig ernstig genomen door het management.

Een collega van Sylvie verging het minder goed. Zij stelde het seksistisch gedrag van bovenvermelde schoenfetisjist aan de kaak. Hij beweerde dat zijn starende blikken (lees: vrouwelijke medewerkers uitkleden met zijn ogen) louter moesten afgedaan worden als “dagdromen” en dat de collega's hem maar moesten aanspreken op zijn (behoorlijk ranzige) uitspraken.

 

Hij beweerde dat zijn starende blikken louter “dagdromen” was.

 

Tot op vandaag vreest de collega van Sylvie de revanche van de man in kwestie. Fijne professionele omgeving om je in te ontplooien!
 

“En? Zit die juffrouw hier enkel om notities te nemen, of zal ze ook een beetje meedenken?”

Heel frappant ook: bijna in elke getuigenis was er op één of andere manier sprake van het niet serieus genomen worden als professional. Vrouwen die evenwaardig in de zaak staan als hun (business)partner (“Ah, dat is niet uw echtgenoot?”), die evenveel (of meer) werk verrichten, minstens evenveel aandelen bezitten en wiens competenties en rol toch keer op keer in vraag gesteld worden: het is ontzettend beledigend en ontmoedigend.

 

“Ah, dat is niet uw echtgenoot?”

 

Ook bossladies Isabel en Anke van CÎME zagen het van in het begin groots en wilden hun producten in het buitenland aan de M/V/X brengen. Toen ze tegenover een man zaten die hieromtrent advies zou geven, opperde hij smalend: “Maar meiskes toch, waar jullie nu aan denken, doe eens normaal en begin met de Belgische markt. Daar zullen jullie de eerste 10 jaar al zoet mee zijn.” Zou die man in coachings van jonge mannelijke ondernemers hetzelfde zeggen? En zou hij hen ook aanspreken met “maar jongetjes toch!”?
 

“Moh wuvetje toch, 't is maar een moptje é!”

Aan seksisme, in welke vorm dan ook, is niks grappig of onschuldig. Wel integendeel. Elke seksistische opmerking, handeling, gebaar, hoe ogenschijnlijk klein en onbenullig vreet hapje voor hapje aan het (zelf-)respect van en voor vrouwen als ondernemers en op de werkvloer.

Dat blijkt nu ook uit een grootschalig Australisch onderzoek bij meer dan 70,000 vrouwen: de zogeheten “kleinere” vormen van seksisme (misplaatste “complimenten” en seksistische “mopjes”) zijn even schadelijk voor het welzijn van vrouwen als de “grote” incidenten die de krantenkoppen halen (zoals seksuele intimidatie). Als het op seksisme aankomt, heeft het met andere woorden weinig zin om een onderscheid te maken tussen de verschillende vormen van het fenomeen. Als we echt willen dat vrouwen zich goed in hun vel kunnen voelen als ondernemers en professionals, dan moeten àlle vormen van seksisme eraan geloven en moet het probleem bij de wortel aangepakt worden.
 

Zuurpruim!

Dus nee, we zijn geen spelbrekers of seuten als we niet meelachen met misplaatste seksistische mopjes en opmerkingen, beste baas, collega, klant. En “complimenten” over onze benen, borsten of billen zijn ongepast en irrelevant. Feit is dat het moeilijk blijft om op seksistische opmerkingen te reageren en al helemaal in een klantenrelatie of ten opzichte van iemand die zich boven jou bevindt in de voedselketen. Als je reageert word jij gestigmatiseerd in plaats van de dader. Toch is het onze verdomde plicht om onze mond open te doen want het probleem benoemen is een eerste maar wel een noodzakelijke stap om deze kwalijke praktijken de wereld uit te helpen.

 

Als je reageert word jij gestigmatiseerd in plaats van de dader.

 

Zal ik zelf maar het goede voorbeeld geven? De uitspraak van mijn baas is mij al die jaren blijven achtervolgen. En in mijn hoofd heb ik ondertussen al duizend gewiekste replieken gegeven. Of hij dezelfde vraag gesteld had aan mijn buurman op kantoor, die ook vader zou worden datzelfde jaar. Of hij alle vrouwelijke medewerkers op termijn vrouw aan de haard zag worden. Ik bewandel intussen andere professionele paden, maar bij een volgende incident zal ik mijn tong geen twee keer draaien alvorens voor mezelf op te komen. Ik stel voor dat jullie hetzelfde doen en dan zijn het binnenkort de seksisten die met de billen bloot gaan...


Anouck Meier

* Sommige Zeker Van Haar Zaak leden getuigden liever anoniem. Hun namen zijn fictief maar de getuigenissen zijn – helaas –  stuk voor stuk een weergave van waargebeurde feiten.