DEEL 6. Help, ik heb geen geld

Om maar meteen eerlijk te zijn: deze blogpost is niet mijn favoriete blogpost. In deze tijden van start-up madness lijkt geld 'binnenhalen' wel de voorwaarde om succesvol te kunnen zijn. Ik lees een artikel over een pas gestart bedrijfje in Silicon Valley dat bij de zoveelste investeringsronde miljoenen ophaalt en vraag mij af hoe dat bedrijf dat geld ooit zal kunnen terugverdienen. Want daar draait het uiteindelijk om: geleend geld moet altijd worden teruggegeven. Plus wat extra geld erbovenop natuurlijk.

Mijn advies luidt: als je kan vermijden om vreemd kapitaal (of geleend geld) aan te trekken, doe dat dan. Vele investeerders zullen het oneens zijn met deze stelling, maar ik ben van mening dat er niets zo rustgevend is voor een startend bedrijf als het niét moeten verdienen van geld, met de nadruk op moeten. Kan je dus zonder vreemd kapitaal, haal jezelf dan geen onnodige stress op het hoofd door een lening aan te gaan.

Give me the money

Heb je toch geld nodig (om je opstartkosten te betalen en/of een snelle groei te realiseren), dan heb je in België een aantal opties. Ik ga ze hierna wat verder toelichten (en niet meteen in volgorde van voorkeur), met hun voor- en nadelen en hier en daar mijn eigen ervaringen met jullie delen, daar waar ik de ervaring heb.

1. De 3 F’en: Friends, Family, Fools

Voor de meeste beginnende ondernemers is dit de piste ‘to go’. Geld lenen binnen je persoonlijk netwerk (familie en vrienden). Ook je eigen spaarboekje aanspreken om je ondernemersdromen te realiseren, valt onder deze categorie.

Voor mijn eerste bedrijf, Morpheus, had ik 6.200 euro nodig (dit is het minimum volstort kapitaal dat nodig is om een BVBA met 2 aandeelhouders op te richten). Ik had dat geld niet toen. Mijn mama heeft mij het merendeel onderhands geleend en ik heb haar dat in het eerste jaar terugbetaald (hoewel we geen terugbetalingstermijn hadden afgesproken – maar ik sta niet graag in de schuld bij iemand). Je kan voor dit soort van financiering gebruik maken van de win-win lening. Wie geld leent aan een startend bedrijf kan hiervoor tot 1.250 euro belastingvermindering per jaar krijgen, en dit tot 8 jaar lang. 
Voor Zeker Van Haar Zaak heb ik een kleine ‘business angel’ (zo noem ik haar), die bereid was om de eerste initiële investeringen (voor een goeie vormgeving en website) te dekken. Dit was de duw in de rug die ik nodig had om er écht voor te gaan.

De voordelen van deze lening:

  • Bespreekbare terugbetalingstermijnen
  • Vaak zonder (of verwaarloosbare) interest

De nadelen van deze lening:

  • In hoeverre bespreek je de financiële situatie met je investeerder (wil je je ouders écht inzicht geven in je jaarbalans?)
  • Wat als je het geld uiteindelijk niet kan terugbetalen? Wat zijn de consequenties naar je relaties toe?

2. De bank

Omdat banken de laatste jaren weinig risico’s nemen met het verlenen van kredieten, wijzen ze veel startersdossiers af. Zo is de sector waarin je bedrijf zich bevindt vaak al doorslaggevend voor een beslissing, zelfs zonder dat je dossier echt goed bekeken is. Weet dus dat de kans op lenen bij de bank klein is anno 2015.

Bij de voorbereiding van een kredietdossier voor de bank is het vooral heel belangrijk dat je weet waar het geleend geld voor zal dienen, zodat je het meest gepaste krediet bekomt. Een goeie bankdirecteur en boekhouder zullen je hierbij helpen, maar dat is niet altijd zo. Ik heb ervaring met 2 types van kredieten, die ik jullie graag meegeef. 

Eén daarvan is een kredietlijn van 25.000 euro. Een kredietlijn dient niet om investeringen te financieren (computer of bedrijfswagen kopen), maar vooral om een tijdelijk tekort in je cash flow op te vangen. Een cash flow tekort (lees: geen geld in de kassa) kan het gevolg zijn van uitgaven die je nu doet (lonen betalen) terwijl de inkomsten die je creëert met deze werknemers nog niet zijn binnengekomen (omdat klanten pas na 60 dagen moeten betalen). Dat is een typisch cash flow probleem waar veel starters mee te maken krijgen (leveranciers moeten betaald worden alvorens je de betaling hebt ontvangen van de producten die je verkocht hebt). Als je een kredietlijn hebt, dan betekent dit concreet dat je (heel) diep in het rood kan gaan op je bankrekening. 

De voordelen van deze lening:

  • Vrij makkelijk te bekomen
  • Eenvoudige werking (via de bestaande bankrekening van je bedrijf)

De nadelen van deze lening:

  • De interesten zijn heel hoog (je wil dit type krediet dus zo kort mogelijk gebruiken)
  • Er is meestal een kost verbonden aan het hebben van een kredietlijn


Het andere krediet, is een investeringskrediet. Het woord zegt het zelf: dit is een lening om een investering te financieren, zoals de aankoop van een pand. Het is een soort hypothecaire lening, maar dan voor bedrijven: er is een doorlooptijd (meestal niet langer dan 15 jaar), je kan kiezen voor vaste of variabele terugbetaling, en je betaalt interesten op het geleende geld. Een belangrijk verschil (lees: addertje) met een hypothecair krediet is de wederbeleggingsvergoeding (het geld dat je de bank moet betalen wanneer je je krediet wil aanpassen of vervroegd wil terugbetalen). In het vakjargon heet dit de ‘funding loss clausule’. Bij een woonlening ligt het bedrag van deze ‘boete’ vast (3 maanden), bij een investeringskrediet niet. En dat kan behoorlijk oplopen. 

De voordelen van deze lening:

  • Relatief ‘goedkoop’ geld als je wat kan onderhandelen
  • De bank mengt zich niet in je bedrijfsvoering

De nadelen van deze lening:

  • Grote addertjes in kleine lettertjes
  • De bank is alleen je vriend als je geld hebt

 

OM JE ONDERNEMERSDROMEN WAAR TE MAKEN, HEB JE GELD NODIG. MAAR HOEVEEL PRECIES?  

De kans is groot dat je daarvoor je eigen bankrekening gaat aanspreken of die van vrienden of familie. Of je kan extern kapitaal aantrekken (van een bank of via crowdfunding). Los van welke methode je kiest, is het belangrijk een goed zicht te hebben op hoeveel geld je precies nodig hebt om te starten. En net daarover gaat dit artikel. 

Downdload nu voor €4,50

3. Een BA of een VC

Ik ga hier iets korter over zijn, omdat de kans dat je als start-up gebruik gaat maken van een Business Angel (BA) of Venture Capital (VC) vrij klein is. Een BA is een persoon die zijn of haar eigen geld investeert in het bedrijf van een ander en dit doet in ruil voor bijvoorbeeld meer geld op het einde van de rit, een vorm van beslissingsmacht, aandelen of een zitje in je raad van bestuur. Een VC is een groep van investeerders (dit kunnen zowel privéinvesteerders als fondsen van de overheid en eigen middelen vanuit het VC zijn) die grote sommen geld (tussen de 150.000 tot enkele miljoenen euro’s) investeert in je bedrijf in ruil voor inmenging in je bestuur. Bij beide investeringsmanieren verkoop je dus een deel van je bedrijf en dus je zeggenschap. Wil je meer weten over BA in Vlaanderen, dan is de website van BAN Vlaanderen de plek waar je moet zijn. Wil je meer weten over VC, dan kan je terecht bij GIMV, een Belgische investeringsmaatschappij met ongeveer 60 bedrijven in portfolio. Nog een aanrader is dit onderzoek over het VC-klimaat in België. 

4. Crowdfunding

Wellicht de meest aanlokkelijke vorm van financiering op dit moment. Sinds de eerste stappen van digitale crowdfunding werden gezet, zijn er duizenden succesverhalen te vinden en zijn er ook tientallen platformen ter beschikking waarop ondernemers hun project kunnen lanceren. Helaas zijn er in België zelf maar weinig succesverhalen te vinden. En toch. Het meest recente voorbeeld is dat van Charlie Magazine, waarbij oprichtster Jozefien Daelemans er samen met haar team in geslaagd is om meer dan 30.000 euro op te halen bij de fans en lezers van het magazine.

Niet elk crowdfundingplatform kan gebruikt worden om een Belgisch project te funden. Zo is Kickstarter (het meest bekende platform) niet toegankelijk voor bedrijven gevestigd in België. Wel beschikbare alternatieven zijn Indiegogo of Ulule. Doe dus je huiswerk en lees de voorwaarden van elk platform voor je verdergaat. Bepaalde platformen zijn meer geschikt voor bepaalde types projecten dan andere. Zo zie je op Kickstarter heel veel tech projecten, terwijl bij Ulule de focus meer op creatieve projecten lijkt te zijn gericht. Kies dus het platform dat de meeste aandacht voor jouw bedrijf kan trekken. 

Maar, crucialer dan alle andere zaken: bereid je campagne méér dan grondig voor. Probeer te achterhalen waarom bepaalde campagnes succesvol waren. “Hacking Kickstarter: How to raise $ 100.000 in 10 days" is een must-read voor iedereen die eender wat wil crowdfunden.

De voordelen van deze lening:

  • Het is geen lening! (lees: je moet niets terugbetalen)
  • Je staat geen beslissingsbevoegdheid af over je bedrijf
  • Een succesvolle campagne zet je mooi in de mediakijker

De nadelen van deze lening:

  • Het is niet zo makkelijk als het op het eerste gezicht lijkt
  • De regelgeving in Vlaanderen is complex en vraagt het nodige onderzoek om je weg te vinden
  • Je betaalt een behoorlijke fee aan het platform wanneer je je doelbedrag hebt bereikt (tot 10%)
  • Een campagne die amper geld ophaalt, staat lullig en is slechte reclame voor je bedrijf


En nu
is het
aan
JOU !

Geen enkele van de hierboven beschreven opties zijn voldoende uitgewerkt om effectief een beslissing op te baseren, mocht je dat willen. Dat is ook niet de bedoeling van deze blogpost. Ik wil je nu vooral adviseren om veel informatie in te winnen, je cijfers goed te doorlopen met je boekhouder en je financieringsnoden in kaart te brengen. Dan pas kan je beslissen welke optie voor jouw bedrijf de beste keuze is. Weet vooral dat geld dat je leent, altijd met een prijskaartje komt!

We zijn benieuwd naar jouw financieringsnoden. Waar heb jij geld voor nodig en hoeveel? Welke financieringsopties ga je verder bekijken en waarom? Of met welke opties heb je al ervaring en wil je die delen met elk van ons?