DEEL 9. Cijfers, cijfers & cijfers

Cijfers, dus. Ook al heb je er een hekel aan, toch is deze blogpost essentieel voor elke starter. Want je bedrijf opstarten is één ding, je bedrijf runnen like a number lovin’ boss is nog iets anders. Ik druk de staat van mijn bedrijf en de vooruitgang ervan graag uit in cijfers. Soms zit je namelijk zo diep in alle dagdagelijkse beslommeringen die komen kijken bij het leiden van een bedrijf, dat je the big picture uit het oog verliest. En dan kunnen cijfers en rapporten al eens helpen om toch dat helikopterzicht te behouden.

“Remind people that profit is the difference between revenue and expense. This makes you look smart.” – Scott Adams

 

Voor wie het nog niet wist: ik ben een ingenieur. Oh boy, yep. Dat wil zeggen dat ik in deze blogpost écht al mijn favoriete registers kan opentrekken en over niks anders mag praten dan cijfers, rapporten en berekeningen. Don’t you just love it? No? Breekt het koud zweet je uit bij woorden zoals omzet, solvabiliteit, vreemd kapitaal, EBITDA en cash flow? Adem dan eerst even diep in en uit, en begin dan vol goede moed aan het voorlaatste deel van deze Crash Course. 

Het kleine saaie cijferwoordenboek

Omzet: het geld dat in je bedrijf binnenkomt. Meestal door producten/diensten die je verkoopt.

Nettowinst: het geld dat je ‘op papier’ overhoudt wanneer je van je omzet al je kosten aftrekt. Over die kosten hadden we het eerder al in deel 3 'The proof is in the pudding.' & deel 5 'Hoeveel voor je ziel?'. 

EBITDA (Earnings Before Intrest, Taxes, Depreciation and Amortisation), bedrijfsresultaat en nettoresultaat: er zijn kosten die je maakt om je product te produceren (1), kosten om je product te verkopen (2), afschrijvingen (3) en belastingen (4).
-    Trek je van je omzet je productiekosten (1) af, dan krijg je de brutowinst. Dit cijfer wordt vaak gebruikt om te vergelijken met concurrenten in de markt. Kunnen zij hetzelfde product goedkoper maken dan dat jij het maakt?
-    Trek je van deze brutowinst je operationele kosten af (2) (zoals de kost van verkoop), dan bekom je de EBITDA van je bedrijf. Dit is eigenlijk je ‘pure winst’. Het geld dat je overhoudt nadat je je product gemaakt én verkocht hebt. 
-    Van je ‘pure winst’ moet je ook nog je afschrijvingen aftrekken. Je hebt misschien een lening voor je auto, een pand of zelfs je pc en smartphone (3). Eens je dat gedaan hebt, ken je je bedrijfsresultaat.
-    Van dat bedrijfsresultaat moet je je belastingen betalen (4). Pas als je al deze kosten betaald hebt, weet je hoeveel je (netto)winst bedraagt.

Let it flow, let it flow

"Is mijn nettowinst het bedrag dat op mijn bankrekening staat?" Dit is de vraag die ik aan mijn boekhouder stelde, meer dan 5 jaar geleden. Nee, wacht, eigenlijk was mijn vraag: “Gij zegt mij dat ik winst maak en toch staat er geen geld op mijn rekening, hoe kan dat?”
Je nettowinst heeft eigenlijk niet zoveel te maken met wat op je bankrekening staat. Want het geld dat vandaag op je rekening staat, is dat van je klanten min allerlei kosten die jij gemaakt hebt (facturen van leveranciers, elektriciteit, enzovoort). Als je deze maand veel facturen te betalen had en weinig betalingen binnenkreeg van klanten, dan kan het zijn dat je rekening (even) onder nul staat, terwijl je eigenlijk een winstgevend bedrijf hebt. 

Deze dynamiek noemen we cash flow. Cash flow stelt (ongeveer) jouw bankrekening voor. Heel wat start-ups hebben een slechte of negatieve cash flow. Niet noodzakelijk omdat ze niet winstgevend zijn, maar eerder omdat ze veel investeren (en dus meteen veel rekeningen moeten betalen) om daar later pas de vruchten van te plukken. Elk bedrijf dat investeert in groei heeft een ‘slechte’ cashflow. Je kan dit opvangen door een kredietlijn aan te gaan bij je bank.

Vreemd vermogen

En zo ga ik naadloos over op de term ‘vreemd kapitaal’ of ‘vreemd vermogen’. Het woord zegt het zelf: niet je eigen kapitaal, maar geleend geld of schulden. Dit kan een lening bij de bank zijn (voor een auto of een pand), een lening bij jouw ouders of mevrouw Leemans, maar ook leveranciers die je nog niet betaald hebt.

Het idee van vreemd kapitaal maakt ons al snel zenuwachtig, maar vreemd vermogen is vaak de snelweg naar groei. Het is namelijk zeer moeilijk om enkel met je eigen winst een grote groei te financieren. En als ik even mag veralgemenen: vrouwen zijn risicoschuw en gaan minder snel geld lenen. Daardoor zetten we een rem op de groei van ons bedrijf (bewust of onbewust).

 

 

HOE WEET JE OF JE 'GOED BEZIG BENT' MET JE BEDRIJF?

Dit artikel beschrijft welke KPI's (Key Performance Indicators) je kan meten voor een kleine onderneming. Die cijfers kunnen jou vertellen of je bedrijf goed draait of niet. En of je ergens moet bijsturen of niet. 

Downdload nu voor €4,50

De drie -teiten (niet tieten!)

Liquiditeit 

Ben je in staat om korte-termijn schulden (bv betalingen die je nog moet doen aan je leveranciers) af te lossen met geld dat je op korte termijn ter beschikking hebt (wat op je rekening staat)? Wanneer bedrijven hun leveranciers niet meer kunnen betalen omdat ze geen geld op de rekening hebben staan, dan loopt het bedrijf kans om failliet te gaan. Hoe bereken je liquiditeit? Door vlottende activa te delen door kort vreemd vermogen.

Solvabiliteit

De verhouding tussen het geld dat jij in je bedrijf stopt tov het totale geld dat erin zit (niet alleen dat van jezelf, maar ook het geld dat je geleend hebt bij een ander). Dit is een belangrijke ratio wanneer je wil lenen bij de bank. Heel simpel: is minder dan een kwart van het geld in je bedrijf afkomstig van jezelf (en dus driekwart geleend), dan vindt de bank je geen betrouwbare bosslady en zal ze je allicht geen geld lenen. Hoe je solvabiliteit berekenen? Eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen.

Rentabiliteit

Hoe goed slaag jij erin om je geld te laten ‘werken’ en van weinig geld meer geld te maken? Er zijn verschillende formules voor rentabiliteit, maar dit is allicht de meest gebruikte: je ‘pure winst’ in verhouding tot het geld dat je ter beschikking hebt (eigen geld en geleend geld). Ik zeg wel eens dat ik goed ben in ‘van geen geld veel geld maken’ en dat slaat dus op die rentabiliteit: een hoge verhouding tussen winst en het kapitaal dat je nodig hebt om die winst te creëren.

Don't fear the economics

Sterretjes aan het zien ondertussen? Té veel, té snel? Kijk, ik geef toe: ook ik vergeet soms wat bovenstaande termen betekenen. Zeker de –teiten, want zonder enige economische achtergrond zijn dat lang ver-van-mijn-bed dingen geweest. Maar toch heb ik mezelf doorheen de jaren geleerd om niet onmiddellijk te paniekeren wanneer mijn boekhouder met mij de resultatenrekening en balans doornam en ik de helft van de termen niet snapte.

Integendeel zelfs. Omdat economische kennis voor mij altijd zo een hiaat is geweest, heb ik mij er eens zo hard op gesmeten. Ik wou enerzijds niet als een dommerik overkomen, maar anderzijds was er nog iets veel belangrijkers. Omdat ik een eigen bedrijf had, kon ik nu opeens al die financiële termen werkelijkheid zien worden. In plaats van definities op papier en voorbeelden van andere bedrijven kon ik nu real life zien wat die termen allemaal betekenden. Dat heeft mij ontzettend geholpen in ze te begrijpen. Ik kon ze bijna terugrekenen tot een betaalde factuur of tot een belastingsbrief die was binnengekomen.

En nu
is het
aan
JOU !

En dat is meteen ook het huiswerk dat ik je wil meegeven. Snor jouw meest recente balans en resultatenrekening op. Misschien heb je er nog maar één, misschien moet je nog even geduld uitoefenen tot je boekhouder je eerste heeft gemaakt. 
Kijk of je bovenstaande termen ziet terugkomen. Waar staat je omzet, je EBITDA, je nettowinst en je ‘pure winst’? Wat vertellen deze cijfers jou over je onderneming? Goed bezig? Of moet je ergens bijschaven? Misschien kan je boekhouder je wel vertellen hoe de verhoudingen zijn bij gelijkaardige bedrijven in jouw sector en jouw buurt? Vraag hem/haar er gerust naar.
Berekent jouw boekhouder de 3 –teiten? Super. De meeste boekhouders doen dit niet standaard, dus probeer ze zelf eens te berekenen. En bezorg je boekhouder de natte droom van zijn/haar leven door er de volgende keer zèlf over te beginnen!